Uppljóstrari er einstaklingur sem gengur fram og deilir þekkingu sinni á mistökum sem hann heldur að séu að gerast um allt skipulag eða í tiltekinni deild. Fréttaritarinn getur verið starfsmaður, verktaki eða birgir sem hefur vitneskju um ólöglega starfsemi.

Til að vernda uppljóstrara frá því að missa vinnuna eða fara illa með þá eru sérstök lög. Flest fyrirtæki hafa aðskilda stefnu þar sem skýrt er kveðið á um hvernig eigi að tilkynna um slík atvik.

Uppljóstrari getur höfðað mál eða skráð kvörtun hjá æðra stjórnvaldi sem mun koma af stað refsirannsókn gegn hverju fyrirtæki eða deild.

Það eru tvær tegundir uppljóstrara: innri og ytri. Innri uppljóstrarar eru þeir sem tilkynna yfirmanni samtaka eins og yfirmanni mannauðs eða forstjóra um mistök, svik eða aga.

Ytri tilkynning um uppljóstrara er hugtak sem notað er þegar uppljóstrarar segja frá misgjörðum til fólks utan samtakanna svo sem fjölmiðla, æðri embættismanna ríkisins eða lögreglu.

Glæpur eða misgjörðir geta verið í formi svika, starfsmannasvindls, spillingar eða annarra aðgerða sem villa um fyrir fólki. Með lögum um vernd uppljóstrara, 2011, er settur fullkominn rammi um rannsókn mála sem grunaðir eru um brot.

Það er eitt nafn sem kemur upp í sögunni í hvert skipti sem við tölum um „uppljóstrara“ og það er Edward Joseph Snowden. Hann er fyrrum starfsmaður CIA sem lak út leynilegar og takmarkaðar upplýsingar til almennings frá Þjóðaröryggisstofnun Bandaríkjanna árið 2013.

Test

Test 2

Test 3

Test 4